Dieta wiosenna - co jeść wiosną?

Jedzenie sezonowe – zalety i korzyści

Jedzenie sezonowe niesie za sobą wiele korzyści zdrowotnych, a przy tym jest naprawdę proste i nie wymaga większego wysiłku. Oznacza poprostu opieranie swojej diety o świeże, lokalne produkty, które naturalnie rosną w polskim klimacie w określonym czasie. Kierowanie się sezonowością żywności, sprawia, że dieta jest urozmaicona i charakteryzuje się wysoką wartością odżywczą. Dzięki temu można mieć pewność, że do organizmu dostarczane są wszystkie składniki mineralne i witaminy, niezbędne do jego prawidłowego funkcjonowania. Nie bez znaczenia jest również aspekt ekonomiczny – produkty sezonowe, lokalne są zazwyczaj najtańsze. 

Dieta wiosenna – jak powinna wygladać?

Dieta wiosenna powinna obfitować w świeże, sezonowe warzywa i owoce. To czas, aby po okresie zimowym, stosunkowo ubogim w lokalną żywność, na nowo włączyć je do diety. Charakterystyczne dla wiosny są nowalijki, warzywa liściaste oraz pierwsze owoce jagodowe. Stopniowe wzrosty temperatury powinny też skłonić nas do zwiększania ilości wypijanych płynów. Mimo poprawy pogody i coraz większej liczby ciepłych, słonecznych dni warto też pamiętać, że zgodnie z rekomendacjami co najmniej do końca kwietnia należy kontynuować suplementację witaminy D.

Nowalijki – wartości odżywcze i wpływ na zdrowie

Nowalijki, zgodnie z definicją to młode warzywa, które po raz pierwszy są dostępne w sprzedaży na początku wiosny, najczęściej w marcu. Do nowalijek zaliczane są rzodkiewki, pomidory, ogórki, młoda marchew, nać pietruszki, rzeżucha oraz cebula dymka. Wyróżnia się lokalne nowalijki szklarniowe (dostępne od marca do maja), lokalne nowalijki rosnące na polu, które można dostać od przełomu maja i czerwca oraz nowalijki importowane.

Nowalijki szklarniowe

Nowalijki szklarniowe, często uważane są za gorsze, o niższej wartości odżywczej, a czasem nawet za niebezpieczne dla zdrowia. Nie jest to jednak kwestia tak oczywista, ponieważ walory zdrowotne i bezpieczeństwo danego produktu zależy od bardzo wielu czynników, a samo miejsce uprawy (w szklarni lub na polu) odgrywa małe znaczenie. 

Ze względu na ograniczoną dostępność naturalnego światła, nowalijki szklarniowe cechują się mniejszą zawartością witamin niż młode warzywa pochodzące z pola. Dodatkowo, do ich uprawy używane są większe ilości nawozów i środków ochrony roślin. Trzeba jednak pamiętać, że wszystkie produkty żywnościowe, zanim trafią do sprzedaży muszą przejść szereg kontroli pod kątem bezpieczeństwa i zawartości pozostałości pestycydów. Dlatego ich spożywanie nie jest niebezpieczne dla zdrowia, może się jedynie wiązać z mniejszymi walorami zdrowotnymi w porównaniu do produktów uprawianych na polu. 

Nowalijki importowane

Warzywa i owoce importowane są najczęściej z południowych części Europy, zwłaszcza Hiszpani i Włoch, ze względu na panujący tam, cieplejszy klimat sprzyjający uprawie wielu produktów. Sam proces uprawy nie różni się znacząco od tego w Polsce, dodatkowo we wszystkich krajach Unii Europejskiej obowiązuje takie samo prawo dotyczące bezpieczeństwa żywności, zastosowania środków ochrony roślin i nawozów. Jednak fakt, że produkty z innych krajów muszą przejść długą drogę zanim dotrą do Polski, sprawia, że często są one zbierane przed osiągnięciem dojrzałości i dopiero w kraju docelowym poddawane sztucznemu procesowi dojrzewania. Tym samym mają gorszą jakość i wartości odżywcze, jednak ich spożywanie nie stanowi zagrożenia dla zdrowia. 

Nowalijki rosnące na polu

Nowalijki uprawiane i rosnące na polu charakteryzują się najlepszymi walorami smakowymi i zdrowotnymi, ponieważ ich uprawa wymaga na ogół zdecydowanie mniejszej ilości nawozów i środków ochrony roślin oraz dojrzewają naturalnie pod wpływem dostępu do promieni słonecznych. 

Wiosenne warzywa

Rzodkiewki

Rzodkiewka to popularne warzywo najczęściej wykorzystywane jako składnik twarożkowej pasty na kanapki lub sałatek. Choć najczęściej wykorzystuje się część korzeniową rzodkiewki, warto wiedzieć, że również jej liście są nie tylko jadalne, ale i bardzo zdrowe. W porównaniu do korzenia zawierają więcej witaminy C, śmiało można więc wykorzystywać je do sałatek, czy jako dodatek na kanapki.

Jedna sztuka rzodkiewki dostarcza ok. 3-4 kalorii, jest więc bardzo niskokaloryczna. Jednocześnie to jedno z warzyw o najsilniejszym potencjale antyoksydacyjnym i przeciwzapalnym, co zawdzięcza wysokiej zawartości antocyjanów, które odpowiadają zarówno, za jej kolor jak i walory zdrowotne. Rzodkiewki wykazują działanie:

• Hepatoprotekcyjne
• Przeciwnowotworowe
• Antybakteryjne i przeciwgrzybicze
• Obniżające glikemię
• Przeciwstarzeniowe

Najwyższą wartością odżywczą charakteryzują się rzodkiewki spożywane na surowo i w takiej formie najlepiej włączać je do diety.

Wiosenne przepisy z rzodkiewką

Przepis na wiosenny twarożek kanapkowy

Składniki:

• Ser twarogowy chudy lub półtłusty – 150 g
• Jogurt naturalny – ½ opakowania (75 g)
• Rzodkiewki – 5 sztuk
• Szczypiorek siekany – 4 łyżki

Twaróg rozgniatamy widelcem z dodatkiem jogurtu. Dodajemy posiekany szczypiorek i pokrojoną w drobną kostkę rzodkiewkę. Mieszamy. 

Pomidory

Pomidory to zdecydowanie jedne z najpopularniejszych i najczęściej spożywanych warzyw, pod wieloma różnymi postaciami. Świetnie smakują na surowo, jako składniki sałatek, dodatek do kanapek, w formie soku lub sosu pomidorowego, zup, dlatego można włączyć je do diety na mnóstwo sposobów.

Istnieje wiele odmian pomidorów (m.in. pomidory koktajlowe, malinowe, bawole serce), które różnią się kształtem i wyglądem, natomiast ich wartość odżywcza, smak oraz możliwości zastosowania kulinarnego są bardzo zbliżone.

Charakterystyczne cechy i walory zdrowotne pomidorów to wysoka zawartość potasu oraz likopenu. Potas to składnik bardzo ważny dla osób z nadciśnieniem tętniczym, przyjmujących leki moczopędne oraz o wysokiej aktywności fizycznej. Wspomaga też zdolność organizmu do radzenia sobie ze stresem oraz przewlekłym zmęczeniem. Z kolei likopen jest związkiem należącym do karotenoidów o silnym działaniu antyoksydacyjnym. Wykazuje również właściwości przeciwzapalne i immunomodulujące, a także przeciwnowotworowe, zwłaszcza w stosunku do nowotworów prostaty, jelita grubego i żołądka. Oprócz tego, pomidory dostarczają witaminy C (1 pomidor realizuje zapotrzebowanie w ponad 50%), witaminy A oraz witamin z grupy B.

Najwi