Badaniem przesiewowym, określamy takie badanie, które przeprowadza się u osób bez jawnych objawów choroby, w celu wykrycia danego schorzenia na jak najwcześniejszym etapie jego rozwoju. Działanie takie umożliwia wczesne wdrożenie szczegółowej diagnostyki i często skutecznego leczenia pacjentów, co przekłada się bezpośrednio na późniejszą jakość i długość ich życia.

Aby badanie przesiewowe miało sens, powinno spełniać parę wymagań, w tym m.in musi być ono:

• tanie
• małoinwazyjne
• szeroko dostępne
• łatwe do przeprowadzenia
• dotyczyć choroby, co do których istnieje schemat postępowania dający szansę na wyleczenie czy przedłużenie życia
• charakteryzować się odpowiednią czułością (zdolnością do wykrywania choroby) i swoistością (zdolnością do wykrywania braku choroby), co minimalizuje ryzyko otrzymania wyników fałszywych

Do przesiewowych badań, wykonywanych w Polsce, w kierunku wykrywania wczesnych postaci nowotworów zaliczamy:

• kolonoskopię w raku jelita grubego,
• mammografię w raku piersi,
• badanie cytologiczne w raku szyjki macicy.

Należy zdawać sobie sprawę, że idealne badanie przesiewowe nie istnieje, np. wadą kolonoskopii dla wielu pacjentów jest sam charakter procedury, a mammografia zalecana jest dla kobiet tylko w określonym przedziale wiekowym. Badania przesiewowe, tym niemniej, pomimo ich wad i niedoskonałości, warto wykonywać, gdyż płynące z nich potencjalne korzyści w znaczący sposób przyczyniają się do poprawy zdrowia i jakości życia całej populacji.