Jak przebiega rozwój mowy u zdrowego dziecka?
Rozwój mowy u dziecka jest to długofalowy proces, złożony z wielu etapów, często występujących w charakterystycznym dla siebie okresie. Pierwszą próbą komunikacji z otoczeniem – a przynajmniej wydobyciem z siebie dźwięku jest płacz, u większości dzieci występujący wraz z pierwszymi w życiu oddechami po urodzeniu. Jego obecność stanowi jeden z elementów potwierdzających prawidłowy stan dziecka – w tym funkcjonowanie układu nerwowego.
Już w pierwszym roku życia dziecka mamy do czynienia z ciekawą zmiennością jego form „wypowiedzi”. Początkowo, komunikując się z nami poprzez krzyk i płacz, w ok. 2-3 miesiącu pojawia się tzw. głużenie – różnego rodzaju dźwięki (np. agu, gli, kli), często wibrujące, przypominające spółgłoskę „r”, jednak nie posiadające funkcji komunikacyjnej. Po etapie głużenia pojawia się gaworzenie (ok. 6 miesiąc życia), polegające na łączeniu samogłosek, spółgłosek i powtarzaniu ich jako sylab. Jest to jeden z ulubionych etapów rodziców, z uwagi na możliwość wypowiedzenia słów „mama” i „tata”. Gaworzenie również nie ma funkcji komunikacyjnej, jednak badania pokazują, że podniesienie intonacji pod koniec „wypowiedzi” może służyć zwróceniu na siebie uwagi. Pod koniec 1 roku życia następuje faza naśladowania, powtarzania dźwięków lub słów (echolalia) oraz wypowiadania pojedynczych słów ze zrozumieniem. Drugi rok życia jest tzw. okresem wyrazu, podczas którego dziecko uczy się wypowiadania wyrazów i niepełnych zdań, złożonych z większości istniejących głosek. W 3 roku życia dziecko nabiera płynności mowy, potrafi posługiwać się wszystkimi głoskami, a zasób jego słownictwa sięga ok. 800-1500 wyrazów.
Należy zauważyć, że prawidłowy rozwój mowy dziecka jest możliwy jedynie przy zachowanym i niezaburzonym słuchu, a częsta rozmowa z dzieckiem i czytanie bajek stanowi bardzo dobrą stymulację rozwoju oraz znaczne wzbogacenie słownictwa dziecka.