Dlaczego w leczeniu niedoczynności tarczycy w ciąży stosuje się preparaty tyroksyny, a nie trijodotyroniny?
Tarczyca jest gruczołem wydzielania wewnętrznego, który produkuje hormony odpowiedzialnie m.in. za regulację gospodarki wodno-elektrolitowej ustroju czy tempa przemian materii. Do hormonów produkowanych przez gruczoł tarczowy zalicza się tyroksynę, określają również mianem tetrajodotyroniny (T4) oraz trijodotyroninę (T3). Tyroksyna (T4) stanowi główny magazyn hormonów tarczycy. Jest prohormonem, z którego, pod wpływem znajdujących się w tkankach enzymów (tzw. dejodynaz), powstaje w pełni aktywna biologicznie trijodotyronina (T3).
Odpowiednie stężenie hormonów tarczycy, u kobiety w ciąży, jest kluczowe dla prawidłowego przebiegu procesów rozwoju i kształtowania się płodowego ośrodkowego układu nerwowego. Zaobserwowana u takich pacjentek niedoczynność tarczycy wymaga najczęściej jak najszybszego włączenia leczenia pod postacią suplementacji odpowiedniej dawki preparatów tyroksyny (T4).
Tyroksyna (T4), chociaż odznaczająca się zdecydowanie niższą aktywnością biologiczną w porównaniu z trijodotyroniną (T3), jest hormonem, który jest stosowany z wyboru w leczeniu niedoczynności tarczycy i to nie tylko u kobiet w ciąży.
Przewaga tyroksyny wynika m.in. z jej dłuższego okresu półtrwania, który wynosi około 7-8 dni, co oznacza, że dopiero po upływie tego czasu obserwowane w surowicy stężenie podanego leku spadnie o połowę. Dla porównania okres półtrwania trijodotyroniny (T3) wynosi jedynie 1-2 dni.
Konsekwencją tych różnic jest stosunkowo łatwiejsze utrzymanie w czasie stabilnych stężeń hormonów tarczycy, w przyjętym przedziale terapeutycznym, przy stosowaniu tetrajodotyroniny (T4) – co jest krytyczne dla rozwoju i dobrostanu wzrastającego stopniowo płodu.
Warto również wspomnieć o preparatach łączonych, które zawierają w swoim składzie zarówno tetrajodotyroninę (T4), jak i trijodotyroninę (T3). W warunkach fizjologicznych stężenie tyroksyny (T4) w surowicy krwi jest zdecydowanie wyższe od stężenia trijodotyroniny (T3). W dostępnych powszechnie preparatach stosunki tych hormonów są odmienne. Zawierają one więcej trijodotyroniny (T3) w stosunku do tyroksyny (T4), która jednakże stanowi ciągle główny składnik leku.
Bibliografia
- Shikha Singh and Sartaj Sandhu. Thyroid Disease And Pregnancy. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2020 Jan-.
- Maggie Armstrong Edinen Asuka; Abbey Fingeret. Physiology, Thyroid Function.Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2020 Jan-.
- Rakesh Kumar Sahay and V. Sri Nagesh. Hypothyroidism in pregnancy. Indian J Endocrinol Metab. 2012 May-Jun; 16(3): 364–370.