Efektem brzasku określamy nadmiernie podwyższony poziom glikemii po przebudzeniu u osób chorujących na cukrzycę typu 2. U chorych tych w godzinach nocnych i wczesnoporannych ma miejsce wyrzut hormonów nasilających przebieg procesów prowadzących do zwiększenia stężenia glukozy w organizmie, jak np. jej uwalniania z zapasów glikogenu zgromadzonego w wątrobie. Z tego powodu to właśnie o tej porze poziom glikemii osiąga swoje szczytowe, fizjologiczne stężenie. 

Jednym z takich hormonów jest m.in. syntetyzowany przez nadnercza kortyzol – naturalny steryd, którego celem jest m.in. odpowiednie przygotowanie organizmu na ”stres” związany z przebudzeniem się i podjęciem codziennej aktywności.

W celu złagodzenia efektu brzasku osoby chorujące na cukrzycę typu 2 mogą spróbować m.in. ograniczyć podaż węglowodanów przed snem czy podjąć w godzinach wieczornych nawet niewielkiego stopnia aktywność fizyczną, która sprawi, że tkanki staną się bardziej wrażliwe na działanie insuliny, co przyczynić się może do ograniczenia wzrostu glikemii w porze nocnej.

Należy pamiętać, że przewlekłe podwyższony poziom glukozy we krwi, trwający nawet kilkanaście godzin w ciągu doby, przyczynia się do gorszej kontroli samej choroby i statystycznie szybszego rozwoju powikłań związanych z nieprawidłowo kontrolowaną cukrzycą. Sytuacje takie wymagają kontaktu z lekarzem prowadzącym, który na podstawie otrzymanych wyników, podejmie odpowiednie decyzje dotyczące modyfikacji dotychczasowego leczenia.