+48 881 20 20 20
+48 881 20 20 20

Pozycje porodowe z punktu widzenia fizjoterapeuty

Poród naturalny to przede wszystkim współpraca matki i rodzącego dziecka. Przyjmowanie przez kobietę różnych pozycji wspomaga kierowanie się dziecka do kanału rodnego i sprawne postępowanie porodu. Największą korzyść niosą ze sobą tzw. wertykalne pozycje porodowe. Dlaczego są tak ważne w przypadku porodu siłami natury? Jakie są rodzaje pozycji wertykalnych? Dlaczego warto unikać pozycji leżenia na plecach podczas II okresu porodu? Odpowiedzi na wszystkie pytania znajdziecie w naszym artykule.

Pozycje wertykalne w porodzie – o co chodzi?

W odniesieniu do przebiegu porodu naturalnego coraz częściej się wspomina o tzw. pozycjach wertykalnych i ich pozytywnym wpływie na przebieg narodzin dziecka. Próbując opisać korzyści płynące z przyjmowania przez kobietę pozycji wertykalnych podczas I i II fazy porodu, warto na wstępie wyjaśnić, czym są owe pozycje.

Jednym z głównych czynników zewnętrznych pojawiających się w fizjologii porodu naturalnego jest grawitacja. Przesuwanie się dziecka w dół do kanału rodnego i równomierne napieranie na szyjkę możliwe jest właśnie dzięki wspomnianej sile grawitacji. W pozycjach wertykalnych wykorzystuje się ten czynnik zewnętrzny, by podążać za fizjologią porodu. Przyjmowanie pozycji pionowych jest w zgodzie z naturą.

Kobieta rodząca może wykorzystać kilka różnych pozycji wertykalnych starając się znaleźć odpowiednią dla siebie w danym momencie. Zadaniem doświadczonej położnej jest także ocenienie, gdzie znajduje się dziecko i jaka pozycja będzie również wspierająca dla niego. Dobrym rozwiązaniem będzie zapoznanie się z możliwymi pozycjami porodowymi jeszcze na etapie ciąży. Może to być na spotkaniach z położną środowiskową, w szkole rodzenia czy w gabinecie fizjoterapii uroginekologicznej.

Szpitalne sale porodowe coraz częściej dostosowywane są do przyjmowania porodów w pozycjach wertykalnych. Na Blokach Porodowych można zauważyć drabinki, piłki, liny czy krzesła porodowe, które ułatwiają przyjmowanie pozycji wertykalnych podczas I i II fazy porodu. Zatem jakie korzyści płyną z pozycji porodowych, które są zgodne z siłą grawitacji?

Zalety pozycji wertykalnych

Podczas pozycji wertykalnych i wpływie siły grawitacji dochodzi do równomiernego nacisku główki dziecka na szyjkę macicy i lepszego stymulowania jej do rozwierania się. Dzięki działaniu grawitacji dziecko z łatwością schodzi w kanał rodny i odpowiednio się do niego dopasowuje. Co więcej, kobieta w takich pozycjach może swobodniej oddychać, co powoduje lepsze dotlenienie zarówno jej, jak i dziecka. Pozycje wertykalne zmniejszają poziom odczuwalnego bólu porodowego, ponieważ nacisk rodzącego się dziecka na tkanki wewnątrz miednicy jest mniejszy. W konsekwencji daje to mniejsze ryzyko urazów okołoporodowych szyjki macicy czy krocza.

Niższy poziom odczuwalnego bólu porodowego i głębsze oddychanie redukuje stres i lęk u kobiety podczas porodu. Efektem tego będzie dopływ większej ilości naturalnej oksytocyny do macicy i bardziej efektywne jej skurcze. Wykorzystanie siły grawitacji zmniejsza potrzebę silnego parcia, dzięki czemu kobieta rodząca mniej się męczy podczas porodu.

Pozycja stojąca/siedzenie na piłce – propozycje na początek porodu

I okres porodu dobrze jest spędzić aktywnie w pozycji stojącej. Kołyszące ruchy miednicy mamy pomagają dziecku przesunąć się ku dołowi. Co można robić? Jedną z podstawowych czynności wpływających korzystnie na postęp porodu będzie chodzenie. Podobnie będzie w przypadku krążeń biodrami trzymając się osoby towarzyszącej, drabinki czy łóżka. Wprowadzenie ruchu w obrębie miednicy pozwoli również złagodzić odczucia bólu porodowego i poprawić ukrwienie/odżywienie samej macicy.

Pozycja stojąca jest jedną z pozycji wertykalnych. Siła grawitacji wspomaga przeciskanie się maluszka w dół. W ramach odpoczynku można usiąść na piłce i poruszać biodrami lub przyjąć pozycję pełnego przysiadu, który to pozwoli rozluźnić dno miednicy. Poród to ruch, więc warto spędzić go w pozycji aktywnej już od pierwszych skurczy.

Pozycja kuczna podczas porodu

Jedną z pozycji wertykalnych jest tzw. pozycja kuczna. Jest to najlepsza opcja podczas II fazy porodu, ponieważ kość guziczna może się odsunąć do tyłu w największym możliwym zakresie. Wspomaganie się siłą grawitacji i wykorzystanie spontanicznych skurczy macicy powoduje, że kobieta rodząca nie musi wkładać za dużo wysiłku w urodzenie dziecka.

Jedyną wadą tej pozycji jest to, że nie każda kobieta z łatwością przyjmie pozycję kuczną. W przygotowaniu do porodu w tej pozycji duże znaczenie będą miały ćwiczenia w ciąży, a zwłaszcza przyjmowanie pełnego przysiadu, by móc otworzyć biodra i uelastycznić stawy skokowe (by móc kucnąć z pełnym podparciem na stopach). Na sali porodowej można skorzystać z drabinek, lin czy pomocy osoby towarzyszącej, by udało pozostać się w pozycji kucznej przez czas trwania skurczu.

Pozycja kolankowo-łokciowa podczas porodu

Kolejną propozycją pozycji porodowej jest tzw. pozycja kolankowo-łokciowa. Nazwa zapewne jest znana kobietom w ciąży, ponieważ pozycja kolankowo-łokciowa jest często wykorzystywana do ćwiczeń oddechowych czy mobilizujących miednicę zwłaszcza w III trymestrze. Podczas porodu może to być jednak trochę zmodyfikowana pozycja kolankowo-łokciowa w porównaniu z tą do ćwiczeń w ciąży. Łokcie oparte mogą być zarówno o podłoże, jak i o stołek czy obniżone łóżko.

Wspomniana pozycja porodowa jest wskazana dla kobiet, które mają mocne bóle w okolicy kości krzyżowej. Pozycja kolankowo-łokciowa ułatwia też osobie towarzyszącej wykonać masaż kości krzyżowej. Pozycja ta w niewielkim stopniu spowalnia akcję porodową i zalecana jest w przypadku, kiedy to poród postępuje zbyt szybko. Zaletą tej pozycji jest jednak to, że stymuluje do rotacji dziecka.

pozycja porodowa kolankowo - łokciowa

Pozycja siedząca podczas porodu

Możliwe jest także przyjęcie pozycji siedzącej podczas porodu. Służą do tego specjalne krzesła/fotele/stołki porodowe lub specjalnie przekształcone na ten cel łóżko porodowe. Pozycja siedząca jest również jedną z pozycji wertykalnych, kiedy to dużym sprzymierzeńcem będzie siła grawitacji. Siedzenie pozwala również na chwilę między pozycjami bardziej wymagającymi jak pozycja kuczna czy pozycja kolankowo-łokciowa.

Pozycja leżąca na boku/plecach podczas porodu

Wśród pozycji leżących wyróżnia się pozycję na boku i pozycję na plecach. Leżenie na boku podczas II okresu porodu może być wykorzystane przez kobiety rodzące, które są zmęczone trudnym przebiegiem I okresu lub z różnych względów nie mogą przyjąć pozycji wertykalnej. Pozycja leżenia na boku w dalszym ciągu ułatwia odchylenie się kości krzyżowej i kości guzicznej ku tyłowi podobnie jak pozycje pionowe. Pozycja na boku wspomaga również obrót dziecka.

Warto również wspomnieć o pozycji porodowej w leżeniu na plecach, od której skutecznie odchodzi się już w praktyce położniczej. Leżenie tyłem znacznie utrudnia przebieg porodu, ponieważ wspomniana wyżej kość krzyżowa i kość guziczna nie mają możliwości, by się rozsunąć i ułatwić narodziny dziecka. Poród w pozycji na plecach wymaga od kobiety dużo więcej wysiłku niż w przypadku innych pozycji, aby móc wyprzeć dziecko. Zgodnie z aktualną wiedzą dotyczącą zalet pozycji wertykalnych coraz mniej porodów odbywa się w pozycji leżenia na plecach.

Podsumowanie

Wybór pozycji porodowej jest prawem kobiety podczas porodu naturalnego. Rolą doświadczonej położnej jest ocena sytuacji i postępu porodu tak, by móc proponować kobiecie rodzącej różne pozycje, które będą dla niej korzystne w danym momencie. Najlepszym rozwiązaniem jest dążenie do przyjmowania pozycji wertykalnych, które są w zgodzie z fizjologią porodu naturalnego i wykorzystują siłę grawitacji.

mapa dojazdu

Centrum Medyczne Meavita

Nasza lokalizacja

ul. Rusznikarska 14 lokal XX,
31-261 Kraków

Rejestracja pacjentów

pon – pt: 7:00 – 18:00
+48 881 20 20 20
+48 881 30 30 30
kontakt@meavita.pl

Fizjoterapia

mgr Ewelina Bijak
+48 881 03 03 07

mgr Konrad Węgliński
+48 881 91 91 60

fizjoterapia@meavita.pl

Poradnia dietetyczna

mgr Aneta Żebrowska

dietetyka@meavita.pl

Infolinia testy prenatalne

+48 881 03 03 03

Poradnia psychologiczna

mgr Gabriela Czarnecka
+48 881 03 03 04

mgr Dorota Stachnik
+48 881 03 03 05

mgr Aleksandra Wasilewska

psychologia@meavita.pl

Inspektor Ochrony Danych

Łukasz Długosz
iod@meavita.pl

Nasze strony

Media społecznościowe

Współpraca

Treści publikowanie na stronie mają charakter informacyjny oraz edukacyjny, nie stanowią porady medycznej.